W 2025 roku w Szwecji tylko 10% transakcji odbywa się przy użyciu fizycznych pieniędzy, co jest kontynuacją wieloletniego trendu. Proces odchodzenia od gotówki odbywa się głównie na podstawie decyzji samych przedsiębiorców, a nie na mocy zakazu.

To samo w sobie nie jest problemem, ale już to, że w wielu miejscach w Szwecji nie jest przyjmowana gotówka, dla wielu osób jest już zaskoczeniem. W Polsce idą do kantoru i po dobrym kursie wymieniają złotówki na korony, by później z nimi wrócić do kraju i wymienić z powrotem, już po nie tak dobrym kursie 😉

Punkty bezgotówkowe kiedyś były oznaczane „kontantfri”, ale obecnie spotykam już miejsca, które nie mają nawet takiego oznaczenia i o tym fakcie dowiadujemy się dopiero przy kasie. Miejsca te są bardzo różne – restauracje, hotele, sklepy, a nawet autobusy miejskie, czy państwowe muzea.

Niewielkim problemem (kosztującym obecnie maksymalnie jakieś 40 groszy) jest to, że Szwedzi już w 2010 roku wyeliminowali z obrotu monety o nominalne niższym niż 1 Korona. Czy to oznacza, że wszystkie ceny są zaokrąglone do 1 Korony? Nic z tego! Psychologia cen z końcówką .99 działa również w Skandynawii, chociaż w Szwecji dużo bardziej popularna jest końcówka .95, co wynika zapewne z tego, że w czasach, gdy zaczęły się masowo pojawiać ta strategia zmylenia klienta, w Szwecji monety 1 i 2 Öre były już wycofane z użytku.

Płatności kartą

Już podczas moich pierwszych pobytów w Szwecji we wczesnych latach 2000, byłem zaskoczony w jak wielu miejscach można zapłacić kartą. Nawet kwiaciarki na straganach przy Slussen przyjmowały płatność kartą. Na taki komfort nieposiadania gotówki w Polsce musiałem czekać dużo dłużej, a tak naprawdę do teraz zdarzają się miejsca, gdzie płatność możliwa jest tylko gotówką.

Za to jeszcze niedawno to Polska przodowała w płatnościach zbliżeniowych i gdy ja już od lat płaciłem w Polsce telefonem, w Szwecji nie było to aż tak popularne i w większości miejsc trzeba było jeszcze wtykać kartę do terminala i wpisywać PIN.

Szwedzki BLIK – Swish

Szwedzi mają swojego BLIKA i nazywa się on Swish. Został wprowadzony w 2012 roku (BLIK dopiero w 2015) i powoli zaczął zyskiwać popularność – mam wrażenie, że szybciej niż płatności zbliżeniowe. Działa nieco inaczej (np. w oparciu o skanowanie kodów QR), ale generalna zasada jest taka sama i dostosowana do wykorzystania urządzeń mobilnych.

I tak jak BLIK jest tylko dla Polaków (wyjątkiem jest BLIK z Revolut, który wymaga jedynie paszportu z Unii Europejskiej), tak Swish jest tylko dla Szwedów, a przynajmniej dla osób, które posiadają konto bankowe w szwedzkim banku i numer obywatela Szwecji (taki nasz PESEL). Jet to czasem problemem dla Polaków (i innych nacji), bo zdarzają się usługi, za które można zapłacić tylko Swishem. Np. chciałem kiedyś skserować sobie coś w hotelu w Skellefteå i okazało się, że jedyna opcja płatności to właśnie Swish.